Onderhoudsprojecten

In 2025 voerden we op grote schaal groot onderhoud uit aan sporen. We vervingen spoorstaven, rails, dwarsliggers en ballast op diverse trajecten en emplacementen, waaronder Flevolijn en Hanzelijn, Maarn – Ede, Westhaven, Muiderpoort – Weesp – Hilversum, Amsterdam-Dijksgracht – Amsterdam-Duivendrecht en de emplacementen Amersfoort en Utrecht.

Tussen Amsterdam en Utrecht vervingen we seinen die einde levensduur waren. Ook herstelden of zorgden we voor duurzaam behoud van diverse kunstwerken in Nederland om langdurig intensief gebruik mogelijk te maken. We maakten de Schipholtunnel door groot onderhoud aan tunnel, spoorbaan en beveiliging weer toekomstbestendig. In Zeeland gebruikten we bij een rijdraadvernieuwing voor het eerst gerecyclede rijdraden. Deze zijn kwalitatief gelijkwaardig aan rijdraad van gedolven koper en dragen bij aan onze verduurzamingsambitie.

Projecten voor reizigersvervoer

Van 10 mei tot en met 12 juli was het spoor bij station Groningen buiten dienst. En werkten we aan een toekomstbestendig station en aan betere bereikbaarheid voor stad en regio. Perrons zijn vernieuwd en sporen volledig opnieuw aangelegd. Onder de sporen is de reizigerspassage afgerond en is een deel van de bustunnel voltooid. Station Groningen is nu geen eindpunt meer: de doorkoppeling is mogelijk, wat meer gemak en capaciteit aan treinen oplevert. Komende periode ronden we het werk aan de bustunnel en fietstunnel onder het station af.

Na meer dan 80 jaar gaan we weer een treindienst starten op het traject Coevorden – Bad Bentheim als onderdeel van de spoorverbinding Emmen – Rheine (Duitsland). Na jaren van studie is de realisatieovereenkomst gesloten en aanbesteed. Volgens planning rijden eind 2026 de eerste reizigerstreinen.

In 2025 bouwden we het reizigersemplacement bij Watergraafsmeer om tot een centraal bediend gebied. Hierdoor kunnen treinen vanaf het emplacement direct in de dienstregeling worden ingezet, zonder aparte rangeerwerkzaamheden.

In november openden we de onderdoorgang Vierpaardjes in Venlo, een langgekoesterde wens van de stad. De onderdoorgang zorgt voor meer veiligheid op weg en spoor, betere doorstroming en betere bereikbaarheid van Venlo-Zuid en de binnenstad.

In 2025 zijn de verbetermaatregelen Zwolle – Raalte – Enschede opgeleverd. Deze zorgen voor drie minuten reistijdwinst voor de intercity. Daarnaast realiseerden we upgrades, zoals perronverbreding op de stations Heino, Raalte en Wierden. Het baanvak Zwolle – Almelo is hiermee volledig toekomstbestendig.

Projecten voor goederenvervoer

Door grootschalige werkzaamheden in Duitsland tussen Arnhem en Oberhausen, o.a. voor de uitbreiding Derde Spoor, was de grensovergang ook in 2025 regelmatig gesloten. Door grootschalige werkzaamheden in Duitsland tussen Arnhem en Oberhausen, o.a. voor de uitbreiding Derde Spoor, was de grensovergang ook in 2025 regelmatig gesloten. Deze verkeersluwe periode hebben we benut om onderhoud aan de Betuweroute uit te voeren, zoals vervanging van tunneltechnische installaties, onderhoud aan de beweegbare waterkering, schoonmaak van tunnels. Deze werkzaamheden konden zonder extra hinder voor vervoerders en verladers worden ingepland.

Verder startten we in het havengebied met de uitrol van assentellers en met uitbreidingen op de Maasvlakte, waaronder emplacement Maasvlakte Zuid en de benodigde uitbreidingen in voedingssysteem en beveiliging (in samenwerking met Havenbedrijf Rotterdam).

In november werd bekend dat de gemeente Rotterdam een Rijksbijdrage ontvangt voor het verplaatsen van spooremplacement IJsselmonde naar de Maasvlakte Zuid. Daarmee ontstaat in Rotterdam-Zuid voor stedelijke ontwikkeling, onder meer het Stadionpark inclusief nieuw station.

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS)

In opdracht van het ministerie van IenW werkt ProRail samen met vervoerders aan het programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS). Het doel is om op zeven corridors hoogfrequent spoorvervoer te realiseren, met elke tien minuten een trein en meer ruimte voor goederenvervoer.

PHS is een meerjarig programma. De planuitwerking startte in 2011 en loopt tot circa 2030. Extra capaciteit is deels al gerealiseerd: op drie van de zeven corridors rijdt de tienminutentrein (Amsterdam–Eindhoven, Schiphol–Utrecht–Nijmegen en Den Haag–Breda). De overige corridors volgen komende jaren. PHS is belangrijk voor de huidige én toekomstige vraag van reizigers en goederenvervoerders. het ministerie van IenW stelt twee keer per jaar een voortgangsrapportage op met resultaten en de financiële stand van zaken.

De PHS-projecten zijn grotendeels in uitvoering. Mijlpalen in 2025:

• Corridor Den Haag – Rotterdam–Breda: alle infrastructuur-maatregelen afgerond, op tijd en binnen budget.

• Station Amsterdam Centraal: entree westelijke reizigerstunnel heropend met extra ruimte; eerste nieuwe brug over Oostertoegang in gebruik.

• Station Nijmegen: startsein gegeven voor uitbreiding en vernieuwing; werkzaamheden zichtbaar.

• Vught: tijdelijk spoor en station in dienst; aanleg verdiepte ligging kan starten.

• Corridor Breda–Eindhoven: contract voor nieuwe wisselverbinding op Eindhoven gecontracteerd (ook nodig voor IC Eindhoven–Düsseldorf).

• SAAL-corridor: aanbesteding verbeterde transfervoorzieningen Weesp gestart; projectbeslissing voor Amsterdam Muiderpoort genomen.

• Tracébesluit Alkmaar–Amsterdam: definitieve uitspraak Raad van State; besluit onherroepelijk, project wordt uitgevoerd.

Energievoorziening

Met het landelijke programma Tractie Energievoorziening (TEV) zorgden we in 2025 voor een verdere upgrade van het tractie-energienetwerk (bovenleiding). We versterkten het TEV-systeem om voorbereid te zijn op de toekomst waarin meer treinkilometers worden voorzien. Dit jaar namen we twee nieuwe onderstations in gebruik en verzwaarden we 29 bestaande installaties.

Er zijn nu 71 projecten in ontwikkeling of realisatie die de betrouwbaarheid en capaciteit van het energie-netwerk vergroten. Met het opleveren van deze projecten maakten we productstappen mogelijk die zorgen voor meer treinen en sneller rijden van treinen. De constante werkstroom binnen TEV zorgt voor een stabiele en voorspelbare productiecapaciteit. Dit draagt bij aan efficiënte realisatie en minimaliseert piekbelasting bij ingenieursbureaus en aannemers.

Tunneltechnische installaties

De tunnels die ProRail beheert hebben tunneltechnische installaties (TTI) om de veiligheid en beschikbaarheid te borgen.

Issues bij eerdere TTI-vervangingen, zoals mislukte aanbestedingen en lange doorlooptijden, waren aanleiding om het werkveld TTI grondig te herzien. Storingen in TTI veroorzaken grote hinder, zoals bleek bij de stremming van de Willemsspoortunnel. Daarom startten we in 2025 het programma Tunneltechnische installaties. Doelen van dit programma:

• Ontwikkelen en behouden van TTI-capaciteit en kennis intern en extern;

• Opzetten van landelijke integrale planning van TTI-activiteiten;

• Inrichten van ketenbrede en landelijke TTI-governance;

• Ontwikkelen van een TTI-marktbenaderingsstrategie.

Binnen dit programma voeren we ook vervangingsprojecten uit. Het doel: optimalisatie voor meer kwaliteit, uniformiteit, minimale hinder en betere aansluiting met beheer, met beheersing van kosten.

Stationsagenda

ProRail werkt samen met het ministerie van IenW en NS aan de ambities en maatregelen uit de Stationsagenda en de bijbehorende Uitvoeringsagenda. 

Begin 2025 deelde het ministerie van IenW de voortgangsrapportage Stationsagenda 2024 en de Uitvoeringsagenda 2025-2026 met de Tweede Kamer. In juni ontving ProRail een beschikking voor de realisatie van een aantal maatregelen uit de Uitvoeringsagenda. In 2025 en 2026 voeren we diverse onderzoeken en plannen uit (bijv. reizigersbeleving en beleidsontwikkeling) en realiseren we maatregelen op stations, zoals verbeteringen voor sociale veiligheid.

Stationsvernieuwingen

In 2025 zijn op diverse stations in Nederland belangrijke verbeteringen gerealiseerd die direct bijdragen aan comfort, veiligheid en aan de reiservaring van reizigers:

• Spoorzone Ede: opgeleverd in januari met vernieuwde stationsomgeving, nieuwe sporenlayout, perrons, stationsgebouw met commerciële voorzieningen en zonnepanelen, interwijktunnel en fietsvoorzieningen. Later volgden fietsroutes, een looproute door het Frisopark en een ondergronds trillingsscherm. Ook is een compensatiegebied voor de zandhagedis gerealiseerd.

• Vervanging van jukkenperrons op station Den Helder Zuid door kunstwerkperrons, inclusief nieuwe stationsoutillage en verlichting. Ook vervanging van de outillage op locaties als Dalfsen, Deventer, Emmen en Maastricht om comfort en beleving te vergroten.

• Nijmegen Heijendaal: feestelijk geopend in juni. Dankzij ruime trappen en brede traverse is de doorstroming tijdens de hyperspits sterk verbeterd.

• Station Leeuwarden: perronoverkapping op perron 4-5 teruggeplaatst; levensduur verlengd met 100 jaar.

• Station Almelo: kolomvoeten van perronkap scharnierend gemaakt voor betere bestendigheid tegen weersomstandigheden, vooruitlopend op renovatie vanaf 2028.

• Station Heiloo: vernieuwd en feestelijk geopend op 13 oktober. Regenschermen van biobased materiaal, zonnepanelen geplaatst, draagconstructie hergebruikt.

• Schiedam Centrum: vernieuwde maaiveldstalling opengesteld met 600 extra fietsparkeerplekken en geoptimaliseerde toegang. De officiële opening met gemeente, Metropool Regio Den Haag en ProRail vond plaats op 6 november.

• Hoorn Kersenboogerd, Den Helder, Tilburg Reeshof, Heerlen: verlenging perronkappen en/of plaatsing zonnepanelen en perroninrichting op norm gebracht met geleide lijnen, wachtruimtes en groeneilanden.

• Station De Vink in Leiden: bijna 400 extra fietsparkeerplekken gerealiseerd; feestelijke opening op 18 juli.

• Station Dordrecht: internationale erkenning met Brunel Award voor duurzame stationsentree en bovengrondse fietsenstalling. Nederland geprezen als gidsland voor fietsparkeren bij stations.

Deze projecten illustreren hoe we met partners werken aan toegankelijke, duurzame en toekomstbestendige stations die het verschil maken voor de reiziger.

Programma Fietsparkeren

Het programma Fietsparkeren werkte in 2025 aan circa 90 projecten in verschillende stadia van ontwikkeling. Deze projecten worden uitgevoerd tot en met ongeveer 2031. In 2025 leverden we stallingsuitbreidingen op die samen ongeveer 8.000 extra fietsparkeerplekken bieden: Abcoude, Bedum, De Vink (Leiden- en Voorschoten-zijde), Ede-Wageningen (noordzijde), Eindhoven (tijdelijke stalling noordzijde), Groningen Noord, Kampen Zuid, Martenshoek, Nunspeet, Raalte, Schiedam, Winschoten, Zandvoort aan Zee, Zwolle combigebouw.

Programma Toegankelijkheid

In 2025 voorzagen we drie stations van liften en/of hellingbanen om de toegankelijkheid te verbeteren. Daarnaast brachten we op vijf stations de perrons op normhoogte om een gelijkvloerse instap mogelijk te maken. Dankzij deze maatregelen kunnen mensen met een beperking gebruikmaken van 375 toegankelijke treinstations in Nederland. Dit is 94% van alle stations (398).

Vernieuwing fietsenstalling Delft

In 2025 heeft de fietsenstalling bij station Delft een upgrade gekregen. Alle 5.000 plekken zijn vernieuwd, met extra plekken voor fietsen met kratjes of kinderzitjes en voor bakfietsen. Zo kan de reiziger ook in de toekomst zijn fiets comfortabel stallen én houden we duurzaam treinvervoer toegankelijk.