ProRail besteedt haar middelen aan functiewijzigs- en onderhoud- en beheeractiviteiten. De financiering van deze activiteiten vindt plaats middels ontvangen subsidies en bijdragen van het ministerie Infrastructuur en Waterstaat en andere overheden. Daarnaast ontvangt ProRail gebruiksvergoeding van vervoerders voor het gebruik van het spoor. De totale kasstroom in 2025 bedroeg € 143 miljoen positief (verschil tussen ontvangen financiering en bestedingen in 2025). Een belangrijke verklaring voor de mutatie in de liquide middelen is het verschil in timing van de ontvangen subsidiegelden (kasstroom) in verhouding tot de gemaakte uitgaven (kosten in winst- en verliesrekening) voor de subsidie. De belangrijkste bedrijfsactiviteiten waaraan de middelen besteed worden, zijn hieronder nader toegelicht. Voor een overzicht van de geldstromen 2025 verwijzen wij naar het onderdeel ‘Geldstromen’ en naar het kasstroomoverzicht in de jaarrekening.

Geldstromen

Het geldstroomoverzicht bevat alle geldstromen (inclusief btw) van het huidige boekjaar. Hierin is bijvoorbeeld ook de afwikkeling van de vaststelling subsidie van het voorgaande boekjaar opgenomen.

Ontvangsten

Mobiliteitsfonds art 13.03 – Ontwikkeling

Subsidie voor uitbreiding van de hoofdspoorweginfrastructuur. De subsidie wordt gebruikt voor planning en studies (operationele activiteiten), voorbereiding en uitvoering van nieuwbouwprojecten (investeringsactiviteiten).

Mobiliteitsfonds art 13.02 – Exploitatie, Onderhoud en Vernieuwing (EOV)

Subsidie voor exploitatie, onderhoud en vernieuwingsactiviteiten. De werkzaamheden die gericht zijn op het in stand houden van de functionaliteit van het spoor tegen afgesproken kwaliteitsniveaus betreft activiteiten zoals groot en klein onderhoud, onderhoud transfer en beheer. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bekostigt deze werkzaamheden uit de zogeheten 'EOV-gelden’.

Grootschalig onderhoud

Grootschalig onderhoud omvat activiteiten die nodig zijn om de kwaliteit van de infrastructuur te handhaven en de levensduur op lange en middellange termijn te realiseren. Deze activiteiten richten zich vooral op onderhoud en vervanging, aanpassing en wijziging van constructies, conservering van objecten, slijpen van spoorstaven en het seizoenbestendig maken van sporen.

Kleinschalig onderhoud

Kleinschalig onderhoud omvat activiteiten die noodzakelijk zijn om beschikbaarheid, betrouwbaarheid en veiligheid te waarborgen. Het gaat om zowel cyclische als incidentele werkzaamheden, zoals inspecties van de infrastructuur, correctie van spoorligging, vervanging van kleine componenten en functieherstel. ProRail werkt hiervoor met aannemers via Prestatiegericht Onderhoud (PGO)-contracten.

Onderhoud transfer en beheer

Het onderhoud van transferruimten in stations omvat schoonmaak, dagelijks en constructief onderhoud, het verhelpen van storingen, energievoorziening, onroerendzaakbelasting en verzekeringen. Het beheer richt zich op IT-systemen, het energieverbruik van de spoorinfrastructuur en inzet bij calamiteiten.

Derden – Aanleg en Onderhoud

Bijdrages van voornamelijk provincies en gemeentes voor het uitvoeren van nieuwbouw-, exploitatie, onderhoud en vernieuwingsactiviteiten. Voorbeelden hiervan zijn de aanleg en het onderhoud van een fietspad naast en fietstunnel onder het spoor. Bijdrages voor nieuwbouw activiteiten die niet binnen de HSWI plaatsvinden worden gebruikt voor financiering binnen Exploitatie en onderhoud.

Vervoerders – Gebruiksvergoeding

Ontvangsten van vervoerders voor het gebruik van het spoor, de gebruiksvergoeding.

Activiteiten

De bedragen genoemd aan de rechterkant van elke activiteit betreffen het saldo van ontvangsten en uitgaven. De ontvangsten zijn gebaseerd op de activiteiten die begroot zijn. Afwijkingen op de werkelijke geldstromen kunnen ontstaan door onder andere prijsontwikkelingen of wijzigingen in de timing van de uitvoering van de geplande activiteiten, deze zullen bij de toelichting op de individuele activiteiten nader toegelicht worden. Een andere verklaring betreft het verschil in timing tussen het verantwoorden van kosten en opbrengsten in de winst- en verliesrekening en de daadwerkelijke kasstromen die hieruit voortvloeien.  

Investeringsactiviteiten

ProRail voert voor het ministerie en voor derden werkzaamheden uit die gericht zijn op het aanbieden van extra functionaliteit, bijvoorbeeld extra haltes en frequentieverhoging. In deze gevallen wordt gesproken over functiewijziging / investeringsprojecten, dit bekostigt het ministerie grotendeels uit de zogeheten 'Aanleg- of Ontwikkelingsgelden’. Ook een deel van de EOV-gelden (art. 13.02) wordt besteed aan investeringsactiviteiten, bijvoorbeeld voor vernieuwingsactiviteiten die leiden tot investeringen op de balans van ProRail.

Operationele activiteiten

Dit betreft de werkzaamheden gericht op het in stand houden van de functionaliteit van het spoor tegen afgesproken kwaliteitsniveaus. Het betreft hier bijvoorbeeld het verdelen van de capaciteit op het spoor en het inplannen van aanvragen van vervoerders in een dienstregeling, het begeleiden van al het verkeer dat over het spoor rijdt en de reguliere onderhoudsactiviteiten om het spoor op orde te houden. Een deel van de ontvangen subsidie voor Ontwikkeling (art. 13.03) wordt eveneens gebruikt voor operationele activiteiten, in 2025 betreft dit bedrag € 112 miljoen. Dit betreft activiteiten die niet leiden tot investeringen op de balans van ProRail, zoals voor planning en studies en onderhanden projecten voor derden (bijvoorbeeld een fietspad dat geen eigendom van ProRail wordt).

Niet-concessie activiteiten

Dit betreffen activiteiten waarvoor ProRail gemandateerd is namens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, zoals:

• Contractmanagement taken HSL (Infraspeed);

• Het uitbetalen van subsidie aan goederenvervoerders in het kader van de "Tijdelijke subsidieregeling opstellen en rangeren spoorgoederenvervoer 2023-2025";

• Heffen van leges in het kader van de omgevingswet.

Het volledige saldo van de ontvangsten en uitgaven met betrekking tot de niet-concessie activiteiten, € 21 miljoen, betreft de mutatie in de balanspositie ten behoeve van de contractmanagement taken van HSL-Zuid. Zie voor nadere toelichting de jaarrekening, onderdeel 7. liquide middelen en onderdeel 11. kortlopende schulden en overlopende passiva.

Uitgaven

Leveranciers

Betalingen voor alle inkopen van diensten en overige externe kosten (o.a. aannemers, ingenieursbureaus, energie) voor het uitvoeren van onze activiteiten (zie ook de toelichting in de jaarrekening: kosten van uitbesteedwerk en overige externe kosten).

Fiscus

Betalingen en afdrachten met betrekking tot omzetbelasting en vennootschapsbelasting.

Organisatie

Dit zijn de kosten die samenhangen met personeel, voornamelijk lonen/salarissen en sociale lasten voor medewerkers.

Banken

Voornamelijk rentebetaling op leningen onder langlopende schulden.