Wat als je zoveel mogelijk treinen in een alternatieve dienstregeling propt? Dan creëer je je eigen teleurstelling. Johannes Lok en zijn collega’s werkten in 2025 aan een meer betrouwbare dienstregelingen bij werkzaamheden. Met als doel: betere prestaties op het spoor. “Reizigers wachten liever ietsje langer op een trein die zeker op tijd rijdt, dan op een trein die op papier in de dienstregeling past, maar vertraagd binnenkomt.”

Op papier paste het, maar éigenlijk… 

Onze punctualiteit stond de afgelopen jaren onder druk. ProRail en NS kozen binnen een verbeterprogramma voor een stevige koerswijziging. Als programmamanager Capaciteitsmanagement stond Johannes voor de taak om de alternatieve dienstregelingen betrouwbaarder te maken. “De basisdienstregeling is het hele jaar gelijk, maar bij werkzaamheden moet die op de schop. Voorheen planden we treinen in zo’n alternatieve dienstregeling zo krap mogelijk in. Je wilt toch zoveel mogelijk treinen rijden. Maar je denkt ook: op papier past het, maar eigenlijk… Let wel: We hielden ons altijd aan alle veiligheidsnormen.”

Met zo weinig ‘lucht’ in een dienstregeling is er weinig ruimte om vertraging te absorberen – en dat zette de punctualiteit onder druk.

Betrouwbaar product 

In 2025 besloot ProRail om de normen en uitgangspunten die gelden voor de reguliere dienstregeling, óók te hanteren bij alternatieve dienstregelingen. Dat betekende: meer lucht, minder krappe marges en soms bewust iets minder treinen. “Schiphol is een duidelijk voorbeeld”, vertelt Johannes. “We hebben daar al jarenlang regelmatig buitendienststellingen door grootschalige werkzaamheden. Nu persten we er niet langer alles uit, maar kozen voor een betrouwbaar product met voorspelbare treinen.” En wat bleek? Er ontstond geen verkeersinfarct. Reizigers konden gewoon mee en de punctualiteit verbeterde zichtbaar.

We realiseren ons dat we niet alleen van de infrastructuur zijn; we zijn er voor reizigers, verladers en omgeving. Het is een trend van de afgelopen jaren die onder de vlag van het prestatie verbeterprogramma versterkt is.

Johannes Lok, Programmamanager Capaciteitsmanagement

In de huid van de ander 

De omslag vroeg om nauwe samenwerking met vervoerders. “Het is een delicaat proces. Je moet echt in de huid van de ander kruipen en het gezamenlijke belang vooropzetten.” Johannes ziet ook een merkbare kanteling binnen ProRail: “We realiseren ons dat we niet alleen van de infrastructuur zijn; we zijn er voor reizigers, verladers en omgeving. Het is een trend van de afgelopen jaren die onder de vlag van het prestatie verbeterprogramma versterkt is.”

In 2026 werkt ProRail aan nieuwe tooling om dienstregelingen slimmer en sneller te kunnen doorrekenen – een proces dat in Europa nog nergens volledig bestaat. “Tot die tijd ben ik sneller dan de computer”, lacht Johannes. “Maar het belangrijkste is: met een robuustere dienstregeling heeft een kleine storing veel minder impact. Dat is waar reizigers en verladers het verschil voelen.”