In contact met onze stakeholders

Een goed functionerend spoor vraagt om nauwe samenwerking met de samenleving en de politiek. Daarom onderhoudt ProRail continu contact met maatschappelijke, bestuurlijke en politieke stakeholders, landelijk én regionaal. We streven naar een open en constructieve dialoog waarin wederzijds begrip en transparantie centraal staan. Door actief het gesprek aan te gaan, delen we onze dilemma’s en betrekken we anderen bij het vinden van oplossingen. Dat doen we in reguliere overleggen en themasessies waarin samenwerking, verwachtingen en maatschappelijke thema’s centraal staan. Zo versterken we het vertrouwen en de gezamenlijke slagkracht.

In contact met het publiek

ProRail wil een goede buur zijn voor iedereen die woont of werkt langs de 7.000 kilometer spoor die we beheren. De belangen van mensen en bedrijven in de buurt van het spoor hebben daarom onze speciale aandacht. We brengen deze belangen proactief bij elkaar. Het team Omgevingscommunicatie werkt in alle delen van Nederland en zorgt ervoor dat omwonenden weten wat er op het spoor in hun omgeving gebeurt.

Onze spoorpartners

Tot onze spoorpartners behoren onder andere (regionale) reizigers- en goederenvervoerders, verladers, havens, aannemers, ingenieursbureaus, inspecties, werkplekbeveiligingsbedrijven, kabelaannemers en boorbedrijven. Met hen maken we prestatieafspraken, bijvoorbeeld over veiligheid en onderhoud. Bij bouwprojecten werken we regelmatig in alliantieverband samen om kosten te beperken en risico’s te delen. Ook op het gebied van duurzaamheid trekken we gezamenlijk op, bijvoorbeeld met de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen (SKAO), Rijkswaterstaat, NS en het ministerie van IenW.

We streven naar maximaal maatschappelijk rendement en een rechtmatige, doelmatige besteding van publieke middelen. Langdurige samenwerking stimuleert partners om te blijven investeren in kennis en innovatie. ProRail richt zich daarbij op het specificeren, aanbesteden en integraal managen van contracten met spoorpartners. Waar mogelijk besteden we werkzaamheden uit.

Overheid

Ministeries en decentrale overheden

De samenwerking met het ministerie van IenW vormt de kern van onze relatie met de Rijksoverheid. Daarnaast werken we intensief samen met andere ministeries en decentrale overheden, zoals provincies en gemeenten.

Sinds vorig jaar nemen we deel aan het programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER) van het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG). Daarmee dragen we bij aan de energietransitie en de doelen van de Regionale Energiestrategieën (RES).

Met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) spreken we regelmatig over de uitdagingen van netcongestie. Ook hebben we overleg met het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) over biodiversiteit en natuur, en met Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) over de ontsluiting van nieuwe woonwijken en de uitvoering van NOVEX (Nationale Omgevingsvisie EXecutiekracht).

Om het spoor voldoende weerbaar te maken tegen toenemende dreiging voerden we, op verzoek van het ministerie van Defensie en in samenwerking met het ministerie van IenW, onderzoek uit. Daarnaast brengen we in kaart wat de mogelijkheden zijn voor toenemend militair gebruik van het spoor. De eerste inschatting hiervan is opgenomen in het rapport van het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL).

Tweede Kamer

De Tweede Kamer heeft grote invloed op de koers van het spoorbeleid. ProRail vindt het belangrijk dat Kamerleden inzicht hebben in de gevolgen van hun besluiten voor de dagelijkse praktijk op en rond het spoor. Daarom informeren we Kamerleden via werkbezoeken, position papers, rondetafelgesprekken en technische briefings in de Tweede Kamer. In het afgelopen jaar bezochten verschillende Kamerleden onder meer Kijfhoek, het OCCR, PHS Rijswijk en station Den Haag Centraal. Tijdens deze werkbezoeken en bijeenkomsten spraken we over thema’s als instandhouding, maakbaarheid, spoorgoederenvervoer, ERTMS en internationaal treinreizen.

Ter voorbereiding op de verkiezingen en de daaropvolgende formatie in de tweede helft van 2025 stelde ProRail position papers op met concrete voorstellen. Hierin beschreven we hoe het spoor kan bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken zoals verduurzaming, woningbouw en netcongestie. Ook benoemden we uitdagingen waar de spoorsector voor staat, zoals maakbaarheid, regeldruk en weerbaarheid. Deze voorstellen zijn mede gebaseerd op gesprekken met stakeholders, waaronder reizigers- en goederenvervoerders, verladers, reizigersorganisaties, overheden, aannemers en professionals in en rond het spoor.

Vervoerders

Reizigersvervoerders

ProRail werkt intensief samen met reizigersvervoerders om een goed product te leveren aan treinreizigers. In diverse overlegvormen, zoals reguliere afstemtafels, directeurenoverleggen, accountgesprekken en themasessies, stemmen we af over verschillende thema’s en dossiers.

Goederenvervoerders

We hebben veelvuldig overleg met de goederensector. Via afstemtafels, accountgesprekken en het Operationeel Management Overleg bespreken we alle zaken die het spoorgoederenvervoer raken. Daarnaast neemt ProRail deel aan sectoroverleggen, zoals het Platform Spoorgoederenvervoer en Leefomgeving en de Logistieke Alliantie, waarin spoorgoederenvervoer centraal staat.

Infravervoerders

Infravervoerders zorgen ervoor dat materieel, bouwmaterialen en grote machines op tijd en op de juiste plek komen voor spoorwerkzaamheden. Goede communicatie, open overleg en duidelijke afspraken vormen de basis van onze samenwerking. In de toekomst bouwen we hierop voort door samen met infravervoerders verder te werken aan thema’s als duurzaam vervoer, de invoering van ERTMS en een transparante capaciteitsverdeling voor dit type verkeer. Zo maken we het spoor klaar voor de mobiliteit van morgen.

Havenbedrijven en ladingbelanghebbenden

Om de samenwerking met havenbedrijven en ladingbelanghebbenden (zoals verladers, operators en terminals) verder te verbeteren, startte ProRail twee jaar geleden (opnieuw) met de spoordialogen. In deze bijeenkomsten gaan we met deze partijen in gesprek over relevante, actuele ontwikkelingen bij ProRail, zoals infraontwikkelingen en de dienstverlening, en delen ladingbelanghebbenden hun spoorgoederenervaringen met elkaar. Ook in 2025 organiseerden we deze bijeenkomsten weer met de havenbedrijven en partijen in de logistieke sector. Zo vonden er onder andere spoordialogen plaats in Amsterdam, Venlo en de Eemshaven in Groningen.

Rijkswaterstaat

Met Rijkswaterstaat (RWS) werken we samen op uiteenlopende onderwerpen: van marktbenadering, projectuitvoering en aanbesteding tot innovatie, duurzaamheid en cyberveiligheid. Ook thema’s als verkeersmanagement, arbeidsmarkt en IT staan vast op de gezamenlijke agenda. De voortgang bespreken we structureel en jaarlijks informeren we de bewindspersonen van het ministerie van IenW over de resultaten.

Consumentenorganisaties

Elke twee maanden spreekt ProRail samen met NS en het ministerie van IenW met consumentenorganisaties binnen het Landelijk Overleg Consumentenbelangen Openbaar Vervoer (Locov). Daarbij schuiven Rover, ANWB, Ieder(In), Fietsersbond, Ouderenbond ANBO-PCOB, LSVb en Natuur & Milieu aan. Ook buiten het Locov hebben we contact met deze organisaties, waaronder intensieve gesprekken met Rover als vast onderdeel van onze samenwerking.

Kennisgrenzen verleggen

ProRail investeert in kennisdeling en innovatie. Samen met onderzoeksinstellingen als TNO en TU Delft verkennen we nieuwe inzichten en passen we kennis uit andere sectoren toe in onze praktijk. Via het Loket Marktinnovaties krijgen marktpartijen de ruimte om ideeën te testen, zoals slimme sensoren of innovatieve geluidsschermen langs het spoor. Daarnaast zijn we actief in de Coalitie Groene Netten, waarin we met MVO Nederland en andere infrabeheerders, waaronder Rijkswaterstaat, KPN, TenneT, Stedin, Enexis, Alliander en Gasunie, samenwerken aan een duurzamer en circulair energiesysteem.

Samenwerking met internationale partners

Samen met het ministerie van IenW organiseerde ProRail vijf webinars en een driedaags werkbezoek voor een delegatie van het Oekraïense ministerie en UZ, het Oekraïense spoorbedrijf. Deze samenwerking vindt plaats in het kader van de status van Oekraïne als kandidaat EU-lid. We delen kennis over de implementatie van EU-wet- en regelgeving in de spoorpraktijk en leren van Oekraïense ervaringen met resilience en militaire mobiliteit. Afgesproken is om de samenwerking de komende jaren voort te zetten. ProRail levert enkele honderden brandwerende pakken aan UZ.

In 2025 werkten de Europese Commissie, het Europese Parlement en de lidstaten aan de definitieve versie van de nieuwe verordening voor capaciteitsmanagement op het Europese spoor, met een akkoord in november 2025. Deze verordening moet spoorbeheerders in staat stellen meer treinen te accommoderen door harmonisatie van processen, zowel voor reizigers als vracht. Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor de internationale strategie van ProRail.

ProRail draagt via het ministerie van IenW, RailNetEurope (RNE), Platform of Rail Infrastructure Managers in Europe (PRIME) en European Rail Infrastructure Managers (EIM) bij aan de afronding van de onderhandelingen en bereidt zich voor op implementatie. Binnen PRIME fungeert ProRail als (co-)voorzitter van de subgroep KPI’s. ProRail neemt deel aan de jaarlijkse internationale benchmark van Europese spoorbedrijven en presteert internationaal goed.

ProRail heeft de in 2024 aan het ministerie van IenW opgeleverde ‘bouwstenen voor een strategie internationaal reizigersvervoer’ in 2025 verder uitgewerkt en toegelicht, onder andere aan de Tweede Kamer, het Locov en EIM. Het Eurolink-initiatief, dat Europese spoorbeheerders samenbrengt voor uitbreiding en verbetering van internationale treindiensten, is in 2025 ondergebracht bij RNE.

Om het spoor aantrekkelijker te maken voor internationale reizigers, ondersteunt ProRail het ministerie van IenW bij samenwerking in het International Passenger Rail Platform (IRP). Samen met het ministerie van IenW, KLM, Schiphol en NS heeft ProRail de Actieagenda Trein en Luchtvaart in 2025 geüpdatet, met als doel de trein aantrekkelijker te maken voor bestemmingen als Londen, Parijs, Brussel, Düsseldorf, Frankfurt en Berlijn. Deze update is in november 2025 gedeeld met de Tweede Kamer.

ProRail is Founding Member van het EU-onderzoeksprogramma Europe’s Rail en werkt op dit moment in vijf flagship-projecten aan spoorinnovatie, samen met EU-partners, tot en met 2031. We bereiden ons voor op de tweede fase van het programma, met concrete internationale projecten.

Daarnaast is ProRail actief in het Time Table Redesign-project via de Rail Freight Corridors en RailNetEurope. In 2025 is de samenwerking met stakeholders geïntensiveerd voor de implementatie van Technische Specificaties voor Interoperabiliteit (TSI’s). ProRail heeft via het ministerie van IenW en EIM bijgedragen aan herzieningen van de meeste TSI’s.

Als lid van de Union Internationale des Chemins (UIC) richt ProRail zich op uitwisseling van technische kennis in projecten, bijvoorbeeld over FRMCS en capaciteit. CEO John Voppen was tot juni 2025 vicepresident van EIM. Binnen EIM leidt ProRail werkgroepen voor ERTMS, Geluid, Telecom, Resilience, Stations en LOC&PAS (systemen en passen die zorgen voor veilige en gecontroleerde toegang tot spoorlocaties en stations). ProRail is voorzitter van de Management Board van de North Sea Rhine Mediterranean Corridor en ook actief in de North Sea Baltic Corridor. Samen met Duitsland werkt ProRail aan de Joint Declaration of Intent voor gezamenlijke acties ter bevordering van spoorgoederenvervoer.

ProRail ontving buitenlandse delegaties uit onder andere Zuid-Korea, Oekraïne, Frankrijk, België en Duitsland. De bilaterale contacten met spoorbeheerders uit Duitsland, België en Frankrijk zijn toegenomen. ProRail nam deel aan Europese spoortoppen in Wroclaw, Gdansk, Brussel, Warschau en Kopenhagen.